Nastolatek nie chce iść do psychologa - jak o tym rozmawiać

You are currently viewing Nastolatek nie chce iść do psychologa - jak o tym rozmawiać

Gdy nastolatek odmawia wizyty u psychologa, zwykle nie chodzi o upór, tylko o lęk, wstyd albo poczucie, że "coś jest ze mną nie tak". Najwięcej daje spokojna rozmowa, w której dziecko ma wpływ na decyzję, zamiast przymusu i straszenia.

Jeśli Twoje dziecko mówi o śmierci, odebraniu sobie życia, samookalecza się albo jest w bezpośrednim zagrożeniu - nie czekaj na jego zgodę ani na wolny termin. Dzwoń pod 112 lub jedź na SOR. Wsparcie dla Ciebie i dziecka: 800 12 12 12 (całą dobę).

Pracuję z młodzieżą i z rodzicami. Bardzo często pierwszy telefon do mnie wykonuje rodzic, który mówi: "Widzę, że coś się dzieje, ale on (ona) nie chce nigdzie iść". To normalne. Poniżej dzielę się tym, co zwykle pomaga.

Dlaczego nastolatek nie chce iść do psychologa?

Najczęstsze powody to obawa, że psycholog "oceni" albo uzna za wariata, wstyd przed rówieśnikami, brak zaufania, że rozmowa zostanie między nimi, i poczucie, że decyzję podjęli za niego dorośli.

Dla młodego człowieka propozycja wizyty może brzmieć jak: "masz problem", "zawiodłeś", "nie radzimy sobie z tobą". Czasem nastolatek ma też złe doświadczenia, na przykład z rozmowy, którą ktoś przekazał dalej. Zanim zaczniesz przekonywać, spróbuj zrozumieć, czego właściwie się boi. Samo pytanie "Co najbardziej Cię w tym zniechęca?" często otwiera więcej niż długi wykład.

Jak zacząć rozmowę?

Wybierz spokojny moment, mów o tym, co widzisz i co czujesz, a nie o tym, co jest z dzieckiem "nie tak". Zaproponuj, a nie ogłaszaj decyzję.

Kilka rzeczy, które zwykle pomagają:

  • Mów o obserwacjach, nie o ocenach. "Widzę, że od kilku tygodni mało śpisz i rzadko wychodzisz z pokoju. Martwię się" zamiast "Coś jest z tobą nie tak".
  • Rozmawiaj przy okazji. W samochodzie, na spacerze, przy wspólnym gotowaniu. Rozmowa twarzą w twarz przy stole bywa dla nastolatka zbyt konfrontacyjna.
  • Wyjaśnij, czym jest psycholog. To nie lekarz i nie nauczyciel, nie wystawia ocen ani nie przepisuje leków. To ktoś, z kim można pogadać o tym, co trudne, i kto nie jest stroną w domowych sporach.
  • Daj wybór. Gabinet czy online? Ten specjalista czy inny? Pierwsza wizyta razem czy osobno? Poczucie wpływu bardzo zmniejsza opór.
  • Zaproponuj jedno spotkanie na próbę. "Spróbuj raz. Jeśli uznasz, że to nie dla Ciebie, porozmawiamy jeszcze raz" brzmi dużo łagodniej niż "będziesz chodzić co tydzień".
  • Powiedz o poufności. Nastolatek powinien usłyszeć, że rozmowy z psychologiem są poufne, a wyjątki dotyczą sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Szczegóły zasad psycholog omawia na początku współpracy.

Czego lepiej unikać?

Unikaj straszenia, szantażu ("jak nie pójdziesz, to..."), robienia z wizyty kary i podstępów w rodzaju "jedziemy do sklepu", a na miejscu gabinet.

Wizyta wymuszona albo "z zaskoczenia" zwykle kończy się milczeniem i jeszcze większą niechęcią do kolejnej próby. Nie warto też omawiać problemów dziecka przy rodzeństwie, dziadkach czy znajomych. Dla nastolatka to, co dzieje się w jego głowie, jest sprawą bardzo prywatną.

Co mówi prawo o zgodzie nastolatka?

Według obecnych przepisów o udzieleniu świadczenia zdrowotnego małoletniemu decyduje rodzic (przedstawiciel ustawowy). Gdy dziecko ukończy 16 lat, potrzebna jest zgoda zarówno rodzica, jak i samego nastolatka. Szesnastolatek może też sprzeciwić się świadczeniu mimo zgody rodzica.

W praktyce oznacza to, że od 16. roku życia bez zgody dziecka nie da się prowadzić z nim spotkań. Ale nawet z młodszym nastolatkiem przymus niewiele daje: rozmowa psychologiczna działa tylko wtedy, gdy młody człowiek chce w niej choć trochę uczestniczyć.

Warto też wiedzieć, że w lutym 2026 r. opublikowano nową ustawę o zawodzie psychologa. Ma ona wejść w życie po ponad dwóch latach i przewiduje między innymi, że w sytuacji kryzysu lub traumy psycholog będzie mógł udzielić niepełnoletniemu doraźnego wsparcia bez wcześniejszej zgody rodzica. Do tego czasu obowiązują zasady opisane wyżej.

Co możesz zrobić, jeśli dziecko nadal odmawia?

Możesz sama lub sam pójść do psychologa jako rodzic. Konsultacja dla rodzica pomaga zrozumieć, co się dzieje, i dobrać sposób rozmowy z dzieckiem. Czasem to pierwszy krok, po którym nastolatek sam decyduje się przyjść.

Inne możliwości:

  • Pedagog lub psycholog szkolny. Dla części nastolatków łatwiej porozmawiać z kimś, kogo znają ze szkoły.
  • Telefon lub czat zaufania. Młodym często łatwiej najpierw napisać niż mówić. 116 111 i 800 12 12 12 działają całą dobę i mają czaty.
  • Poradnia psychologiczno-pedagogiczna. W Sosnowcu działają dwie bezpłatne poradnie. Adresy i więcej miejsc znajdziesz w artykule o bezpłatnej pomocy psychologicznej w Sosnowcu.
  • Zadbaj o siebie. Długotrwały niepokój o dziecko bardzo wyczerpuje. Jeśli czujesz, że brakuje Ci sił, przeczytaj o wypaleniu rodzicielskim.

Kiedy nie czekać na zgodę dziecka?

Gdy pojawiają się sygnały zagrożenia życia lub zdrowia: wypowiedzi o śmierci lub odebraniu sobie życia, samookaleczenia, rozdawanie swoich rzeczy, nagłe pożegnania, nadużywanie alkoholu lub innych substancji, przemoc.

W takiej sytuacji nie zostawiaj dziecka samego i działaj od razu: zadzwoń pod 112 albo jedź na SOR. Możesz też zadzwonić pod 800 12 12 12 (Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, całą dobę), żeby poradzić się, co robić. Lepiej zareagować "na wyrost" niż za późno.

Najczęstsze pytania

Czy psycholog powie mi wszystko, o czym rozmawia z moim dzieckiem?
Nie. Rozmowy są poufne, bo bez tego nastolatek nie będzie mówił otwarcie. Rodzic otrzymuje ogólne informacje i zalecenia, a przy zagrożeniu życia lub zdrowia psycholog informuje rodzica od razu. Zasady ustalamy wspólnie na początku.

Czy na pierwszą wizytę muszę przyjść razem z dzieckiem?
To zależy od sytuacji i wieku dziecka. Pierwsze spotkanie może odbyć się z rodzicem, z nastolatkiem albo częściowo razem. Najlepiej ustalić to podczas rozmowy telefonicznej.

Moje dziecko mówi, że "psycholog jest dla wariatów". Co odpowiedzieć?
Że do psychologa chodzą ludzie, którym jest trudno: po rozstaniu, przy stresie przed egzaminami, w konflikcie z rodzicami. Tak jak do trenera idzie się, żeby poprawić formę, a nie dlatego, że "coś jest zepsute".

Czy można spróbować spotkania online?
Tak. Dla części nastolatków rozmowa z własnego pokoju jest łatwiejsza niż wizyta w gabinecie. Warto tylko zadbać, żeby mieli w tym czasie prywatność.

Co, jeśli dziecko pójdzie raz i nie będzie chciało wrócić?
Zapytaj spokojnie, co mu nie odpowiadało. Czasem chodzi o konkretną osobę i warto spróbować z innym specjalistą. Czasem potrzebuje przerwy. Jedno spotkanie i tak zostawia ślad: dziecko wie już, że jest takie miejsce.

Wsparcie dla młodzieży i rodziców w Sosnowcu. Prowadzę spotkania z nastolatkami i konsultacje dla rodziców, w gabinecie i online. Więcej przeczytasz na stronie psycholog dla młodzieży. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, możesz zadzwonić na bezpłatną, około 15-minutową rozmowę telefoniczną.

Autorka: mgr Jagoda Materek-Kuś, psycholog, gabinet To Ważne w Sosnowcu. Przepisy i numery sprawdzone 2026-10-28.

Źródła (sprawdzone 2026-10-28)

Chcesz porozmawiać o swojej sytuacji?

Zacznijmy od bezpłatnej, około 15-minutowej rozmowy telefonicznej. Powiesz, z czym przychodzisz, a ja powiem, czy i jak mogę pomóc. Gabinet w Sosnowcu, ul. Piłsudskiego 41/503, lub online.

Zadzwoń: 513 559 090Napisz wiadomość

Więcej w Poradniku